ශ්‍රී ලාංකික මුළුතැන්ගෙයි අත්‍යවශ්‍ය මූලික ආහාර ද්‍රව්‍යයක් වන පොල්තෙල්වල ප්‍රමිතිය, සෞඛ්‍යාරක්ෂිතභාවය සහ වෙළෙඳපොළ විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීම අරමුණු කරගනිමින් පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය (CAA) තීරණාත්මක ප්‍රතිපත්තිමය පියවරකට එළඹ තිබේ. ඒ අනුව, දිවයින පුරා බහාලුම් රහිතව (ඇසුරුම් නොකළ) පොල්තෙල් අලෙවිය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීම සහ අනිවාර්ය ප්‍රමිතිගත ලේබල්කරණයක් බලාත්මක කිරීම සඳහා නව ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කිරීමට නියමිත බව පාර්ලිමේන්තු පොදු ව්‍යාපාර කාරක සභාවේ (COPE) අනුකාරක සභාව හමුවේ නිල වශයෙන් අනාවරණය විය.
පසුබිම සහ පැනනැගී ඇති අවශ්‍යතාව
සාම්ප්‍රදායික වෙළෙඳපොළ රටාව තුළ දිවයින පුරා සිල්ලර වෙළෙඳසල්වලින් විවෘත භාජනවල තබාගෙන පොල්තෙල් අලෙවි කිරීම දීර්ඝ කාලයක සිට සිදුවන්නකි. කෙසේ වෙතත්, මෙලෙස ඇසුරුම් රහිතව අලෙවි වන තෙල් සම්බන්ධයෙන් වගකීමක් හෝ මූලාශ්‍රයක් හඳුනාගත නොහැකි වීම හේතුවෙන් විවිධ අක්‍රමිකතා සහ ජාවාරම් වර්ධනය වීමට ඉඩකඩ නිර්මාණය විය.
- බාල කිරීම් වැළැක්වීම: ලාභදායී කාර්මික තෙල් වර්ග, පිරිපහදු නොකළ පාම් තෙල් හෝ භාවිත කළ අපද්‍රව්‍ය තෙල් මිශ්‍ර කර පාරිභෝගිකයා නොමඟ යැවීමේ ක්‍රියාකාරකම් මැඩපැවැත්වීම.
- රසායනික සහ ක්ෂුද්‍රජීවී අවදානම්: විවෘතව තැබීම නිසා පරිසරයේ දූවිලි, කෘමීන් හා ක්ෂුද්‍රජීවීන්ට නිරාවරණය වීම වැළැක්වීම මෙන්ම පිළිකාකාරක ඇෆ්ලටොක්සින් (Aflatoxins) වැනි අහිතකර සංයෝග අඩංගු තෙල් වෙළෙඳපොළට ඒම පාලනය කිරීම.
නව නීතිමය රාමුව සහ අනිවාර්ය ලේබල් තොරතුරු
යෝජිත නව ගැසට් පත්‍රය හරහා පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය සහ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය (SLSI) එක්ව ප්‍රමිතීන් බලාත්මක කිරීමට අපේක්ෂා කරන අතර, වෙළෙඳපොළට නිකුත් කෙරෙන සෑම පොල්තෙල් ඇසුරුමකම පහත දත්ත අනිවාර්යයෙන් සටහන් විය යුතුය:
1. නිෂ්පාදනයේ නිශ්චිත නම සහ වෙළෙඳ නාමය
2. ශුද්ධ බර හෝ පරිමාව
3. නිෂ්පාදකයාගේ නම, ලිපිනය සහ ලියාපදිංචි තොරතුරු
4. කාණ්ඩ අංකය (Batch Number)
5. නිෂ්පාදිත දිනය සහ කල් ඉකුත් වීමේ දිනය
මෙම ක්‍රමවේදය මඟින් යම් නිෂ්පාදනයක දෝෂයක් හෝ ප්‍රමිතියෙන් තොර බවක් වාර්තා වුවහොත්, එම කාණ්ඩය (batch) ක්ෂණිකව සොයාගෙන වෙළෙඳපොළෙන් ඉවත් කිරීමටත් (Recall Process), අදාළ නිෂ්පාදකයා නීතිය හමුවට පැමිණවීමටත් නියාමන ආයතනවලට පූර්ණ හැකියාව ලැබේ.
ධනාත්මක සමාජ සහ ආර්ථික ප්‍රතිලාභ
මෙම නව නියාමනය පාරිභෝගිකයාගේ සෞඛ්‍ය අයිතිය සුරක්ෂිත කරන අතරම සමස්ත වෙළෙඳපොළටම යහපත් බලපෑම් රැසක් එක් කරයි:
- මහජන සෞඛ්‍ය සුරක්ෂිතතාව: විෂ රසායනික ද්‍රව්‍ය හා බාල තෙල් ශරීරගත වීම වැළකීමෙන් දිගුකාලීන බෝ නොවන රෝග අවදානම අවම වීම.
- සාධාරණ මිලදී ගැනීමක්: බර හෝ පරිමාව නිශ්චිතව දක්වා ඇති බැවින් පාරිභෝගිකයා ගෙවන මුදලට නිසි වටිනාකමක් හිමි වීම.
- ගුණාත්මක දේශීය නිෂ්පාදකයා ආරක්ෂා වීම: ප්‍රමිතියෙන් තොර බාල තෙල් නිසා ඇති වූ අසාධාරණ වෙළෙඳ තරගය බිඳවැටී, උසස් ප්‍රමිතීන් රකින දේශීය සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ පොල්තෙල් නිෂ්පාදකයින්ට වෙළෙඳපොළ තුළ ස්ථාවරත්වයක් සහ ඉහළ පාරිභෝගික විශ්වාසයක් ගොඩනැගීම.
ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග
මෙම යෝජිත ගැසට් නිවේදනය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් අනතුරුව, ක්ෂේත්‍රයේ සියලු පාර්ශ්වකරුවන්ට නව ඇසුරුම්කරණ පද්ධතියට අනුගත වීමට ප්‍රමාණවත් කාලයක් ලබා දෙමින්, දිවයින පුරා අඛණ්ඩ නියැදි පරීක්ෂණ (Market Surveillance) ක්‍රියාත්මක කිරීමට බලධාරීන් සූදානම් වේ. ආහාර සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳ ජාතික වගකීම තහවුරු කෙරෙන මෙම වැඩපිළිවෙළ ක්‍රියාත්මක වීම ශ්‍රී ලාංකේය පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් රැකීමේ සුවිශේෂී ඉදිරි පියවරක් ලෙස සැලකිය හැකිය.