ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන පෙළේ බැංකුවක් වන NDB බැංකුවෙන් රුපියල් බිලියන 13.2ක දැවැන්ත මුදලක් වංචා සහගත ලෙස අහිමි වීම අදහාගත නොහැකි සිදුවීමකි. මෙය හරියටම අතිශය ජනප්රිය ‘Money Heist’ රූපවාහිනී කතා මාලාවේ එන ත්රාසජනක බැංකු මංකොල්ලයක් සිහිගන්වයි. නමුත් ඊටත් වඩා අදහාගත නොහැක්කේ, මෙම දැවැන්ත වංචාවෙන් “ගනුදෙනුකරුවන්ගේ මුදල් වලට කිසිදු බලපෑමක් වී නැතැයි” බැංකුව ගෙන යන ප්රචාරයයි.
පාරිභෝගිකයින්ට සල්ලි අහිමි වූයේ නැද්ද? – තරුණ මාධ්යවේදියාගේ අත්දැකීම
මෙම වංචාව කරළියට පැමිණි දා සිට, බොහෝ NDB ගනුදෙනුකරුවන් සමාජ මාධ්ය හරහා පවසා සිටියේ කිසිදු පැහැදිලි හේතුවක් නොමැතිව කලින් කලට තම ගිණුම් වලින් සුළු මුදල් ප්රමාණයක් (රුපියල් කිහිපයක්) අඩු වී ඇති බවයි. සමස්ත ගිණුමේ ශේෂය හා සසඳන විට එම අගයන් කුඩා බැවින් බොහෝ දෙනා ඒ පිළිබඳව නීතිමය පියවර ගැනීමට උනන්දු වී නොතිබුණි.
සමාජ මාධ්යයේ පළවන මෙම අදහස් සියල්ල තහවුරු කළ නොහැකි වුවත්, බැංකුව ක්රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳ මගේ පෞද්ගලික අත්දැකීම අනුව නම්, NDB බැංකුව කුමන නිවේදන නිකුත් කළත් ගනුදෙනුකරුවන්ගේ මුදල් ද මෙම වංචාවට හසුවී ඇති බවට දැඩි සැකයක් මතු වේ.
යොවුන් මාධ්යවේදියෙකු ලෙස සේවයට එක්වූ පසු මට ලැබීමට නියමිතව තිබූ “පළමු වැටුප” මට ඉතා විශේෂ එකකි. මීට මසකට පෙර Daily Mirror ආයතනය විසින් අදාළ බැංකුව හරහා මගේ ගිණුමට එම වැටුප බැර කර තිබුණද, මෙම කුප්රකට NDB බැංකුවේ ක්රියාකලාපය හේතුවෙන් මට තවමත් මගේ පළමු වැටුප ලබා ගැනීමට නොහැකි වී ඇත. ආයතනය විසින් මුදල් නිකුත් කළ බවට පැහැදිලි සාක්ෂි තිබියදීත්, NDB පාරිභෝගික සේවා නියෝජිතයින් පවසන්නේ එවැනි මුදලක් තම බැංකුවට නොපැමිණි බවයි.
මා උපන් දා මගේ සීයා විසින් මට විවෘත කර දුන්, වසර ගණනාවක් තිස්සේ මගේ පවුල දැඩි සේ විශ්වාසය තැබූ ගිණුමක තිබිය යුතු මුදල් මෙලෙස අතුරුදන් වීම දරාගත නොහැක්කකි. ගනුදෙනුකරුවන්ගේ මුදල් වංචාවට ලක් වී ඇත්නම්, ඔවුන් සමඟ දිගු කලක් රැඳී සිටි පාරිභෝගිකයින්ට ඒ පිළිබඳව විනිවිදභාවයෙන් යුතුව සත්ය හෙළි කරන ලෙස මම NDB බැංකුවෙන් ඉල්ලා සිටිමි.
“අපි රජයේ බැංකුවක් නෙවෙයි, මාධ්යයට උත්තර දෙන්න බැහැ” කී සභාපතිවරයාට මතක් කිරීමක්!
මෙවැනි බරපතළ තත්ත්වයක් යටතේ මාධ්යවේදියෙකු නැගූ ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දීම මඟහරිමින් NDB බැංකුවේ සභාපතිවරයා මෑතකදී පවසා තිබුණේ, “මෙය රාජ්ය බැංකුවක් නොවන බැවින් මාධ්යයට පිළිතුරු දීමට තමන් බැඳී නැති බවයි.”
මෙය මුළුමනින්ම උද්දච්ච මෙන්ම වගකීම් විරහිත ප්රකාශයකි. පෞද්ගලික අංශයේ බැංකුවක් යැයි කියා ගනිමින් වගකීම්වලින් ලිස්සා යාමට සභාපතිවරයාට නොහැකි වීමට බලපාන ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් ඇත:
- මහජනතාවගේ මුදල්: ඕනෑම බැංකුවක කොඳුනාරටිය වන්නේ අධ්යක්ෂ මණ්ඩලයේ මුදල් නොව, සාමාන්ය ජනතාව තැන්පත් කරන මහජන මුදල්ය. ජනතාවගේ මුදල්වලින් යැපෙන බැංකුවක් ජනතාවට (සහ ජනතාව නියෝජනය කරන මාධ්යයට) වගකිව යුතුමය.
- සේවක අර්ථසාධක අරමුදලේ (EPF) ආයෝජන: NDB යනු සම්පූර්ණයෙන්ම පෞද්ගලික ආයතනයක් නොවේ. ශ්රී ලංකාවේ වැඩකරන ජනතාවගේ දහදිය බිඳුවලින් නිර්මාණය වූ ‘සේවක අර්ථසාධක අරමුදල’ (EPF) සහ තවත් රාජ්ය ආයතන සතුව මෙම බැංකුවේ සැලකිය යුතු කොටස් ප්රතිශතයක් පවතී. ඒ අනුව මෙය අර්ධ රාජ්ය (Semi-government) ස්වභාවයක් ගන්නා ආයතනයකි.
- ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නියාමනය: ශ්රී ලංකා භූමිය තුළ ක්රියාත්මක වන රාජ්ය, අර්ධ රාජ්ය හෝ පෞද්ගලික යන ඕනෑම බැංකුවක් පාලනය වන්නේ ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ (CBSL) නියාමනය සහ නීතිරීති යටතේය. පෞද්ගලික ලේබලය අලවාගෙන මහ බැංකුවේ නියාමනයෙන් රිංගා යාමට කිසිදු බැංකුවකට නීතිමය හැකියාවක් නොමැත.
රුපියල් බිලියන ගණනක වංචාවක් සිදුවී ඇති මොහොතක, ජනතා මුදල් සහ රාජ්ය අරමුදල් ආයෝජනය වී ඇති බැංකුවක ඉහළ පුටු දරන්නන් මෙලෙස මාධ්යයට තර්ජනය කිරීමෙන් සහ වගකීමෙන් පලා යාමෙන් පෙනී යන්නේ ඔවුන් යමක් වසන් කිරීමට උත්සාහ කරන බව නොවේද? අදාළ බලධාරීන් සහ මහ බැංකුව වහාම මීට මැදිහත් වී පාරිභෝගිකයින්ගේ මුදල්වල සුරක්ෂිතභාවය තහවුරු කළ යුතුය.