ශ්රී ලංකාවේ සන්නිවේදන ක්ෂේත්රයේ දැවැන්තයා වන ශ්රී ලංකා ටෙලිකොම් සහ මොබිටෙල් ආයතනය වර්තමානයේ දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින බවත්, ඒ පිටුපස බරපතළ පාලන දුර්වලතා සහ උපායමාර්ගික කුමන්ත්රණ පවතින බවත් පවසමින් ආන්දෝලනාත්මක හෙළිදරව්වක් කරළියට පැමිණ තිබේ. ප්රකට විචාරක අජිත් ධර්මපාල මහතා විසින් සිදු කරන ලද මෙම අනාවරණයත් සමග රාජ්ය ටෙලිකොම් ආයතනයේ විනිවිදභාවය සහ එහි ඉහළ කළමනාකාරීත්වයේ හැසිරීම පිළිබඳව මහජනතාව අතර දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී ඇත.
5G ප්රමාදය: බිලියන 5ක් වතුරේ ද?
මෙම හෙළිදරව්වේ ප්රධානතම කරුණ වන්නේ ශ්රී ලංකාවට 5G තාක්ෂණය හඳුන්වා දීමේදී ටෙලිකොම් – මොබිටෙල් ආයතනය හිතාමතාම සිදු කරන බව කියන ප්රමාදයයි. 5G සංඛ්යාත සහ බලපත්ර ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 5කට අධික මහජන මුදලක් ආයෝජනය කර තිබියදීත්, අද වන විටත් එම සේවාව වාණිජමය වශයෙන් ක්රියාත්මක කිරීමට ආයතනය අසමත් වී ඇත.
ප්රතිවාදී පෞද්ගලික සමාගම් ඉතා වේගයෙන් 5G සේවා පාරිභෝගිකයා වෙත සමීප කරද්දී, ටෙලිකොම් ආයතනය මෙම ආයෝජනයෙන් කිසිදු ඵලක් නොගෙන සිටීම නිසා මාසිකව රුපියල් මිලියන 200ක පමණ දැවැන්ත පාඩුවක් සිදු වන බව අජිත් ධර්මපාල මහතා පෙන්වා දෙයි. මෙම ප්රමාදය හිතාමතාම සිදු කරන්නේ පෞද්ගලික සමාගම් වෙත පාරිභෝගික පදනම මාරු වීමට ඉඩ සැලසීමටද යන සැකය මෙහිදී දැඩිව මතු වේ.
නායකත්වයේ අතීත සබඳතා සහ බැඳියාවන් අතර ගැටුම
ටෙලිකොම් ආයතනයේ වත්මන් සභාපති මොතිලාල් ද සිල්වා සහ ප්රධාන විධායක නිලධාරී රියාස් රෂීඩ් යන මහත්වරුන්ගේ පත්වීම් සහ ඔවුන්ගේ හැසිරීම් රටාව මෙහිදී දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇත. මෙම දෙදෙනාම මීට පෙර ප්රතිවාදී පෞද්ගලික ටෙලිකොම් සමාගම්වල ඉහළ තනතුරු දැරූවන් වීම විශේෂත්වයකි.
රජයේ ප්රධාන සන්නිවේදන ආයතනය මෙහෙයවන පුද්ගලයින්ට පෞද්ගලික අංශයේ තරගකාරී සමාගම් සමග පවතින මෙම සමීප සබඳතාවය “බැඳියාවන් අතර ගැටුමක්” (Conflict of Interest) නිර්මාණය කරන බවත්, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ටෙලිකොම් ආයතනයේ ඉදිරි ගමනට බාධා වන අයුරින් තීරණ ගන්නා බවටත් චෝදනා එල්ල වේ. විශේෂයෙන්ම සභාපතිවරයාගේ වයස සහ වත්මන් තාක්ෂණික ලෝකයට ගැළපෙන නවීන දැක්මක් ඔහු සතුද යන්න පිළිබඳවද ප්රශ්න මතු කර ඇත.
ෂැංග්රිලා හෝටලයේ රහස් ගනුදෙනුව
මෙම ආන්දෝලනාත්මක හෙළිදරව්වේ ඇති තවත් බරපතළ කරුණක් වන්නේ කොළඹ ෂැංග්රිලා හෝටලයේ රහසිගතව පැවැත්වුණා යැයි කියන සාකච්ඡාවකි. රුපියල් බිලියන 20ත් 25ත් අතර වටිනාකමකින් යුත් ටෙලිකොම් ක්ෂේත්රයට අදාළ ව්යාපෘතියක් සම්බන්ධයෙන්, ආයතනයේ නිල අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය පවා දැනුවත් නොකර, සභාපතිවරයා සහ ප්රධාන විධායක නිලධාරීවරයා පෞද්ගලික ආයතනයක් සමග මෙම සාකච්ඡාව පවත්වා ඇති බවට තොරතුරු අනාවරණය වේ. රාජ්ය දේපළක් වන ටෙලිකොම් ආයතනයේ තීරණ මෙලෙස පෞද්ගලිකව සහ රහසිගතව ගැනීමට ඉඩ දෙන්නේ මන්දැයි මෙහිදී ප්රශ්න කෙරේ.
දේශපාලන පත්වීම් සහ පාලන අර්බුදය
ආයතනයේ අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය වෙත පෙර පාලන සමයන්හි දූෂණ චෝදනා එල්ල වූ පුද්ගලයින් පත් කර ඇති බවටද හෙළිදරව් වී තිබේ. මෙවැනි දේශපාලන පත්වීම් හරහා ආයතනය තුළ යහපාලනය බිඳ වැටී ඇති බවත්, එමගින් මහජන විශ්වාසය දැඩි ලෙස පළුදු වී ඇති බවත් අජිත් ධර්මපාල මහතා සඳහන් කරයි.
නැඟෙන ඉල්ලීම්
මෙම තත්ත්වය හමුවේ රජය වහාම මැදිහත් විය යුතු බව අවධාරණය කරන ධර්මපාල මහතා, පහත සඳහන් පියවර ගන්නා ලෙස බලකර සිටියි:
5G ආයෝජනය සහ එහි ප්රමාදය පිළිබඳව විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව හරහා කඩිනම් පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම.
ඉහළ කළමනාකාරීත්වයේ පවතින බැඳියාවන් අතර ගැටුම් සහ රහසිගත ගනුදෙනු පිළිබඳව ස්වාධීන විමර්ශනයක් සිදු කිරීම.
ආයතනයට හානිකර වන අයුරින් කටයුතු කරන නිලධාරීන් වහාම ඉවත් කර නව තාක්ෂණික දැක්මක් සහිත නායකත්වයක් පත් කිරීම.
මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා ටෙලිකොම් හෝ මොබිටෙල් ආයතනය මේ දක්වා නිල ප්රකාශයක් නිකුත් කර නොමැති අතර, ආයතනයේ අනාගතය සහ මහජන මුදල ආරක්ෂා කර ගැනීම වෙනුවෙන් බලධාරීන් ගන්නා පියවර දෙස ජනතාව අවධානයෙන් පසුවෙති.
අදාළ යූටියුබ් වීඩියෝව: http://www.youtube.com/watch?v=3n46mFCNG6o