විදේශ විනිමය අර්බුදයකින් බැටකන රටකට ඩොලර් මිලියන 130ක් යනු සුළුපටු මුදලක් නොවේ. එහෙත් රාජ්‍ය ආයතනයක එක් ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකුගේ අත්තනෝමතික හැසිරීම සහ අල්ලස් කෑදරකම නිසා, ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවීමට තිබූ ඓතිහාසික ආර්ථික අවස්ථාවක් එක රැයකින් අළු දූලි වී ගිය පුවතක් මේ වන විට කරළියට පැමිණ තිබේ.
සවුදි අරාබියේ ‘Vision 2030’ ජාතික සංවර්ධන සැකැස්මට සමගාමීව ක්‍රියාත්මක වන දැවැන්ත හරිත ව්‍යාපෘතියක් වන ‘Saudi Green Initiative’ වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් සම්පීඩිත කොහුබත් (Coco Peat) බහාලුම් 20,000ක් මිලදී ගැනීමට නියමිතව තිබිණි. ගනුදෙනුවේ සමස්ත වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 130.16 කි. කෙසේ වෙතත්, එම දැවැන්ත ගනුදෙනුව හිටිහැටියේම අවලංගු කර දැමීමට සවුදි බලධාරීන් තීරණය කර ඇත.
පරීක්ෂාවට ආ නියෝජිතයන්ට එල්ල වූ අල්ලස් දැල
වාර්තා වන තොරතුරුවලට අනුව, මෙම මිලදී ගැනීමට අදාළව මෙරට කොහුබත් නිෂ්පාදනාගාර පරීක්ෂා කිරීම සඳහා සවුදි රාජ්‍ය නියෝජිත පිරිසක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබේ. ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂාවන් අතරතුර, පොල් සංවර්ධන අධිකාරියේ (CDA) ප්‍රධාන පෙළේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු විසින් තම නිල බලය අනිසි ලෙස යොදවමින් නීතිවිරෝධී ගෙවීම් හෙවත් අල්ලස් ඉල්ලා ඇති බවට චෝදනා එල්ල වේ.
මෙම අත්තනෝමතික ඉල්ලීම හමුවේ දැඩි කම්පනයට හා කලකිරීමට පත් වූ සවුදි නියෝජිත පිරිස, ඒ සම්බන්ධයෙන් නිල වශයෙන් විරෝධය පළ කරමින් පැමිණිලි ඉදිරිපත් කර, මෙරට නිෂ්පාදකයන් සමඟ අත්සන් කිරීමට තිබූ සමස්ත ඇණවුමම වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි අවලංගු කර දමා තිබේ.
අහිමි වූයේ මුදල් පමණක්ද?
මෙම ගනුදෙනුව කඩාකප්පල් වීම හරහා සිදුව ඇත්තේ ඩොලර් මිලියන 130ක මුදලක් අහිමි වීම පමණක් නොවේ.
- පොල් වගාකරුවන්, සැකසුම්කරුවන් සහ ඇසුරුම් කර්මාන්තකරුවන්ට ලැබීමට තිබූ අතිවිශාල ජීවනෝපාය අවස්ථා අහිමි විය.
- ප්‍රවාහන හා වරාය සේවා සපයන්නන් ඇතුළු සමස්ත සැපයුම් දාමයටම අත්වීමට තිබූ දැවැන්ත පිබිදීම ඇණහිටියේය.
- සියල්ලටම වඩා, මැදපෙරදිග වෙළඳපොළ තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන ක්ෂේත්‍රය සතු විශ්වසනීයත්වයට හා කීර්තිනාමයට මාරාන්තික පහරක් එල්ල විය.
කඩාවැටෙන කර්මාන්තයට එල්ල වූ තවත් මරුපහරක්
දේශීය පොල් කර්මාන්තය මේ වන විටත් අර්බුද රැසක ගිලී පවතී. පොහොර නිසි කලට නොයෙදීම, දේශගුණික විපර්යාස, පළිබෝධ හානි සහ දේශීය අස්වැන්න පහත වැටීම හේතුවෙන් කොහුබත් අපනයන ආදායම දැනටමත් 21.87% කින් පහත වැටී ඇති බව වාර්තා වේ. එවන් අසීරු මොහොතක, වෙළඳපොළ පුළුල් කර අපනයනකරුවන්ට අත්වැලක් විය යුතු රාජ්‍ය ආයතන, තමන්ගේ පුද්ගලික මඩි තරකර ගැනීමේ තැන් බවට පත්ව තිබීම බරපතළ ඛේදවාචකයකි.
සැඟවී සිටින නිලධාරියා කවුද? විමර්ශන කොතැනද?
එක් දූෂිත නිලධාරියෙකුගේ ක්‍රියාකලාපය නිසා මුළු රටකම අපනයන ආර්ථිකය ප්‍රාණ ඇපයට තබා ගැනීමට ඉඩ දිය හැකිද? රජය දැන්වත් වහා ක්‍රියාත්මක වී, මෙම සිදුවීමට සම්බන්ධ නිලධාරියා වහාම හෙළිදරව් කර, අපක්ෂපාතී පරීක්ෂණයක් මඟින් නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය.
ජාත්‍යන්තර ආයෝජකයන්ට අවශ්‍ය වන්නේ පුරසාරම් දොඩන ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන නොව, වංචාවෙන් හා දූෂණයෙන් තොර විනිවිදභාවයෙන් යුතු ආරක්ෂිත ව්‍යාපාරික පරිසරයකි. ආයතනික විශ්වසනීයත්වය යනු රටක වටිනාම ආර්ථික සම්පත බව පාලකයන් තේරුම් ගන්නා තුරු මෙවැනි විනාශයන් වැළැක්විය නොහැක.