කටුනායක බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළ (BIA) පරිශ්‍රයේ පිහිටි වාණිජ කඩ කාමර ටෙන්ඩර් පිරිනැමීමේදී ජාතික ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ සහ මුදල් රෙගුලාසි උල්ලංඝනය කරමින්, රාජ්‍ය ආදායමට රුපියල් මිලියන ගණනක දැවැන්ත පාඩුවක් සිදු කර ඇතැයි බරපතළ චෝදනා එල්ල වේ.
ශ්‍රී ලංකා ගුවන් තොටුපොළ සහ ගුවන් සේවා සමාගමේ (AASL) වාණිජ හා දේපළ අංශයේ (Commercial and Properties) ඉහළ නිලධාරීන්ගේ මැදිහත්වීමෙන් සිදුව ඇති බව කියන මෙම ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් අදාළ විෂයභාර අමාත්‍යවරයා සහ අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයා වෙතද නිල වශයෙන් කරුණු වාර්තා කර ඇත.
අංක 60-D කඩ කාමරය: වැඩිම ලංසුව කපා දමා අඩුම ලංසුවට දී රජයට මිලියන 48ක් අහිමි කිරීමේ සැකය
අංක 60-D දරන වාණිජ කඩ කාමරය සඳහා පැවති ටෙන්ඩර් කැඳවීමේදී නීතිවිරෝධී ලෙස ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය විකෘති කර ඇතැයි වාර්තා වේ.
- වැඩිම ලංසුව ඉවත් කිරීම: රාජ්‍ය ප්‍රසම්පාදන ක්‍රමවේදයට අනුව වාණිජ බදු දීමේදී රජයට උපරිම ආදායමක් ලැබෙන පරිදි ඉහළම ලංසුව තෝරාගත යුතු වුවත්, සාධාරණ හේතුවක් හෝ අවසන් තීරණය (Final Determination) නිල වශයෙන් දැනුම් දීමකින් තොරව වැඩිම ලංසුකරු (Highest Bidder) නීතිවිරෝධී ලෙස තරගයෙන් ඉවත් කර තිබේ.
- අඩුම ලංසුවට ප්‍රදානය: ඒ වෙනුවට අවම ලංසුව ඉදිරිපත් කළ පාර්ශවය වෙත අදාළ කඩ කාමරය ප්‍රදානය කිරීමට කටයුතු සූදානම් කර ඇති අතර, මෙමඟින් රජයට සහ ගුවන් තොටුපොළ සමාගමට අහිමි වන ආදායම රුපියල් මිලියන 48 ඉක්මවන බව ගණන් බලා ඇත.
- මෙම ගැටලුව හේතුවෙන් දැනටමත් 60-D කඩ කාමරය වසා දමා ඇති අතර, ඉන් රජයට ලැබිය යුතු දෛනික කුලී ආදායමද අහිමි වෙමින් පවතී.
අංක 58-D කඩ කාමරය: සීමා පනවා හිතවතුන්ට ලියූ ටෙන්ඩරය
අංක 58-D දරන කඩ කාමරය බදු දීමේදීද එවැනිම අක්‍‍රමිකතා රැසක් සිදුව ඇති බව වාර්තා වේ.
- ටෙන්ඩරය සීමා කිරීම: 2025 ඔක්තෝබර් මාසයේදී අවසන් වූ මෙම ටෙන්ඩරය සඳහා බාහිර තරගකාරී පාර්ශවයන්ට පැමිණිය නොහැකි වන පරිදි කොන්දේසි පනවා, එය හිතාමතාම ක්ෂණික සේවා අවන්හල් (QSR) ආකෘතියකට සීමා කර ඇතැයි චෝදනා එල්ල වේ.
- අනුමැතියක් නැතිව කොන්දේසි සහිතව ප්‍රදානය: 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී කොන්දේසි සහිතව (Conditional Awarding) අදාළ පාර්ශවයට මෙය පවරා ඇති නමුත්, BIA පරිශ්‍රය තුළ අදාළ සන්නාමය යටතේ මෙහෙයුම් සිදු කිරීමට බලයලත් සහතිකයක් (Brand Authorisation) ඉදිරිපත් කිරීමට එම ලංසුකරුට මේ දක්වා හැකියාවක් ලැබී නොමැත.
- මාස ගණනාවක් වසා දැමීම: ටෙන්ඩරය ලබා දී මාස ගණනාවක් ගතවී ඇතත් අදාළ කොන්දේසි සපුරාලීමට නොහැකි වීම නිසා 58-D පරිශ්‍රය ද වසා දමා ඇති අතර, ඉන් රජයට ලැබිය යුතු මාසික කුලී ආදායම් මුළුමනින්ම අහිමි වෙමින් පවතී.
රුපියල් මිලියන 5.3 ක කුලිය මිලියන 1.5 දක්වා පහත හෙළුවේ කාගේ වුවමනාවටද?
මෙම සමස්ත ක්‍රියාවලියේදී වාණිජ හා දේපළ අංශයේ කළමනාකාරිනී නිරෝෂා ඉහළගෙදර (Manager – Commercial and Properties) මැදිහත්වීම සහ වාණිජ හා දේපළ අංශ ප්‍රධානී (Head of Commercial & Properties) ආචාර්ය සුමිත්ගේ මෙහෙයවීම සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ප්‍රශ්න මතුව තිබේ.
ගුවන් තොටුපොළ ආරංචි මාර්ග අනාවරණය කරන අන්දමට:
- මාසිකව රුපියල් මිලියන 5.3 ක් වැනි ඉහළ කුලියක් රජයට උපයා ගත හැකිව තිබූ පරිශ්‍රයක්, තම අභිමතය පරිදි රුපියල් මිලියන 1.5 කට ආසන්න මුදලකට බස්සවා පිරිනැමීමට උත්සාහ කර ඇත්තේ කුමන ආවරණයක් යටතේද?
- ශ්‍රීලන්කන් ගුවන් සේවයේ හිටපු සභාපතිවරයෙකු වන අශෝක් පතිරගේට අයත් Softlogic සමූහයේ ආයතනයක් වෙත මෙම අවස්ථාව ලබා දීමට උත්සාහ කරන්නේ කාගේ පෞද්ගලික ලැදියාවක් හෝ වාසියක් මතද?
- කටුනායක ගුවන් තොටුපොළේ වාණිජ කඩ පරිශ්‍ර බහුතරයක් ටෙන්ඩර් පටිපාටිය සහ විනිවිදභාවය නොතකා හිතමිතුරු සංග්‍රහයක් ලෙස බෙදාහැරීමේ ක්‍රියාවලියක් මෙහෙයවන්නේ කවුරුන්ද?
පරීක්ෂණයක් කඩිනමින් ඇරඹිය යුතුයි
රට දැඩි ආර්ථික අර්බුදයක පවතින පසුබිමක, විදේශ විනිමය සහ රාජ්‍ය ආදායම උපයන ප්‍රධානතම දොරටුව වන කටුනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළේ කඩ කාමර මෙලෙස වසා දමා තැබීමත්, නීත්‍යානුකූල වැඩිම ලංසුකරුවන් කපා දමා අඩු මුදලට හිතවතුන්ට බදු දීමත් හරහා රාජ්‍ය මුදල් අවභාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් වහාම විධිමත් පරීක්ෂණයක් (Procurement Audit) සිදු කර වගකිවයුත්තන්ට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස වෘත්තීය සමිති සහ අදාළ පාර්ශව රජයෙන් ඉල්ලා සිටියි.
(මෙම පුවතට අදාළව නම් සඳහන් පාර්ශවයන්ට කිසියම් පැහැදිලි කිරීමක් හෝ ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීමට ඇත්නම් ඒ සඳහා සාධාරණ අවස්ථාව විවෘතව පවතී.)