ශ්රී ලංකාව දැඩි ආර්ථික අර්බුදයකින් ගොඩඒම සඳහා විදේශ ආයෝජන (FDI) සහ අපනයන ආදායම් වර්ධනය කරගැනීමට උත්සාහ කරන බව පවසතත්, වර්තමාන රජයේ විදේශ ප්රතිපත්තිය සහ ආයෝජන ආකර්ෂණය කරගැනීමේ යාන්ත්රණය දැඩි අර්බුදයකට ලක්ව ඇත. BRICS වැනි ගෝලීය ආර්ථික එකමුතුවලින් විසිවීම පමණක් නොව, රට තුළට සැබෑ ආයෝජන ගෙන ඒම වෙනුවට දේශපාලන වේදිකාවල කෙරෙන හිස් ප්රචාරණයන් සහ රාජ්ය තාන්ත්රික දුර්වලතාවයන් මෙයින් මනාව පැහැදිලි වේ.
1. හනීෆ් යූසුෆ්ගේ (Hanif Yusoof) පත්වීම සහ ප්රතිඵල රහිත විශේෂ නියෝජිත තනතුර
විදේශ ආයෝජන ලබාගැනීමේ ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීම සඳහා ජනාධිපති විශේෂ නියෝජිත (President’s Special Envoy for Foreign Investment) ලෙස හනීෆ් යූසුෆ් මහතා පත් කළද, එම පත්වීමෙන් රටට අත්පත්වූ සැබෑ ආයෝජන මොනවාද යන්න පිළිබඳව දැඩි ප්රශ්නාර්ථයක් මතුව තිබේ.
- නොපෙනෙන ආයෝජන: විදේශීය ව්යාපාරික සබඳතා සහ ආයෝජන ආකර්ෂණය කරගැනීමට අදාළව විශාල ප්රචාරණයක් ලබා දුන්නද, ඔහු හරහා මෙරටට ගෙන ආ ප්රාග්ධනය හෝ ආරම්භ කළ දැවැන්ත ව්යාපෘති මොනවාද යන්න පිළිබඳ නියමිත දත්ත ඉදිරිපත් කිරීමට රජය අසමත් වී ඇත.
- තනතුරුවලට සීමා වූ ආයෝජන ප්රවර්ධනය: තනතුරු සහ තානාපති මට්ටමේ සාකච්ඡා පැවැත්වුවද, ජාතික ආර්ථිකයට සෘජු ඩොලර් ප්රවාහයන් ගෙන ඒමට නොහැකි වීම තුළින් පෙන්නුම් කරන්නේ මෙම විශේෂ නියෝජිත යාන්ත්රණය ද හුදෙක් නාමික පත්වීමකට සීමා වී ඇති බවයි.
2. කොළඹ වරාය නගරය (Colombo Port City) සහ වේදිකා කතාවලට සීමා වූ ආයෝජන
රජයේ දේශපාලනඥයන් සහ ආණ්ඩු පක්ෂයේ මැතිවරණ වේදිකා පුරා “වරාය නගරයට බිලියන ගණනින් ආයෝජන ගලා එන බවට” පම්පෝරි ගැසුවද, ප්රායෝගිකව රට තුළට පැමිණි සැබෑ ආයෝජනයක් නැත.
- වසර දෙකක් නීති අධ්යක්ෂවරයෙක් නෑ (Legal Director Vacuum): කොළඹ වරාය නගර කොමිෂන් සභාව (Colombo Port City Economic Commission) වසර දෙකක කාලයක් තිස්සේ නීති අධ්යක්ෂවරයෙකු (Director Legal) පවා නොමැතිව පවත්වාගෙන ගිය බවට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ශානක්කියන් රාසමානික්කම් මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී කළ හෙළිදරව්ව මගින් රජයේ පරිපාලනමය නිරුවත හෙළි විය.
- ආයතනික අනාරක්ෂිතභාවය: අන්තර්ජාතික මුල්ය මධ්යස්ථානයක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කළ ආයතනයක නීතිමය ප්රධානියා නොමැතිව ක්රියාත්මක වීම මගින් ජාත්යන්තර ආයෝජකයින්ට යන්නේ දැඩි අස්ථාවරත්වය පිළිබඳ සංඥාවකි. මෙවැනි පරිපාලනමය අකාර්යක්ෂමතාවයක් පවතින වටපිටාවක කිසිදු බහුජාතික සමාගමක් සිය ප්රාග්ධනය මෙරටට ගෙන ඒමට අවදානමක් ගන්නේ නැත.
3. මැදපෙරදිග අර්බුදය සහ අහිමි වන ආයෝජන අවස්ථා
වර්තමානයේ මැදපෙරදිග (Middle East) කලාපයේ පවතින අස්ථාවරත්වය සහ යුධමය වාතාවරණය හමුවේ, එම කලාපයෙන් බැහැරට ඇදී යන දැවැන්ත ආයෝජන ප්රාග්ධනය (Capital Outflow) ශ්රී ලංකාවට ආකර්ෂණය කරගැනීමට ලැබුණු රන්මය අවස්ථාව රජය විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම මඟහැර ගෙන ඇත.
- නම්යශීලී රාජ්යදූත සේවයක අභාවය: මැදපෙරදිග ආයෝජකයින් සිය ප්රාග්ධනය සුරක්ෂිත ආසියාතික රටවල් වෙත යොමු කරද්දී, ඉතා සුක්ෂම හා තාන්ත්රික උපායමාර්ගයන් (Tactical & Diplomatic maneuvers) හරහා එම ආයෝජන කොළඹ වරාය නගරය වෙත යොමු කරවා ගැනීමට ශ්රී ලංකා රජයට කිසිදු සැලැස්මක් නොතිබුණි.
4. විදේශ අමාත්ය විජිත හේරත්ගේ සහ රාජ්ය තාන්ත්රික යාන්ත්රණයේ දැඩි අසාර්ථකත්වය
විදේශ අමාත්ය විජිත හේරත් මහතා යටතේ පවතින විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය සහ මෙරට විදේශ ප්රතිපත්ති යාන්ත්රණය ක්රියාත්මක වන්නේ අතිශය දුර්වල හා අකර්මණ්යකාරී මට්ටමකය.
- සම්ප්රදායික විදේශ ප්රතිපත්තිය: ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන භූ-දේශපාලනික වෙනස්කම් සහ ආර්ථික අවස්ථාවන් හඳුනාගෙන ක්රියා කිරීමට තරම් නම්යශීලී උපායමාර්ගික ආර්ථික රාජ්යදූත සේවයක් (Proactive Economic Diplomacy) මෙහෙයවීමට විදේශ අමාත්යවරයා අසමත් වී ඇත.
- පාලනයක් නොමැති විදේශ දූත මණ්ඩල: විදේශයන්හි පිහිටි ශ්රී ලංකා තානාපති කාර්යාල හරහා මෙරටට ආයෝජකයින් ආකර්ෂණය කරගැනීමට හෝ BRICS වැනි ප්රධාන ආර්ථික කඳවුරු සමඟ ශක්තිමත් සබඳතා පවත්වා ගැනීමට විදේශ අමාත්යාංශය අසමත් වීම රජයේ විදේශ ප්රතිපත්තියේ පවතින බරපතල හිස්තැන පෙන්නුම් කරයි.
අවසන් නිගමනය
ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒම යනු හිස් දේශපාලන ප්රචාරණ හෝ වේදිකා කතාවලට සීමා වූවක් නොවේ. ජනාධිපති විශේෂ නියෝජිත හනීෆ් යූසුෆ්, විදේශ අමාත්ය විජිත හේරත් සහ වරාය නගර කොමිෂන් සභාවේ බලධාරීන් ඇතුළු සමස්ත පද්ධතියම වගකීම් විරහිත ලෙස ක්රියා කිරීම හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවට හිමිවීමට තිබූ ජාත්යන්තර ආයෝජන අවස්ථා සියල්ල අහිමි වෙමින් පවතී.
රජය වහාම සිය අසාර්ථක විදේශ ප්රතිපත්තිය ප්රතිසංස්කරණය කරමින්, වරාය නගරය වැනි ආයෝජන කලාපවල පරිපාලනමය දුර්වලතා සකසා, වචනවලට සීමා නොවූ සැබෑ ආර්ථික හා රාජ්ය තාන්ත්රික වැඩපිළිවෙලකට යොමුවිය යුතුය.